PISKIZiemia Piska

Rodzinne korzenie na Mazurach: gdzie szukać ksiąg i co wysłać do archiwum?

Szukając rodzinnych korzeni w okolicach Pisza, zacznij od ustalenia miejscowości i właściwej księgi. Do wyboru masz m.in. Szukaj w Archiwach oraz katalog ksiąg kościelnych Evangelisches Zentralarchiv w Berlinie; sam opis katalogowy nie jest jeszcze odnalezionym aktem twojego przodka.[1][2]

Najpierw miejscowość, potem rocznik

W Szukaj w Archiwach instrukcja genealogiczna proponuje wyszukiwanie hasła „Akta stanu cywilnego” uzupełnionego o miejscowość. Możesz też szukać przez bazę PRADZIAD, która porządkuje informacje o księgach według miejscowości, lat, wyznania i rodzaju aktu.[1]

Zachowaj pełną nazwę z rodzinnego dokumentu. Własne przypuszczenie o dzisiejszej miejscowości zapisz osobno, razem ze znakiem zapytania, jeśli nie masz potwierdzenia.

Konkretny przykład z dawnego powiatu Johannisburg

W katalogu EZA znajdziesz pozycję „Turoscheln, Kreis Johannisburg / Ostpreußen”. Opis wymienia duplikaty trzech rodzajów ksiąg z lat 1848–1874:[2]

  • Taufen — chrzty: sygnatura EZA 980/3445.
  • Trauungen — śluby: sygnatura EZA 980/3446.
  • Bestattungen — pochówki: sygnatura EZA 980/3447.

Każdy z tych zakresów i numerów pochodzi z katalogu, nie z naszego odczytu ksiąg.[2] Jeśli interesuje cię chrzest w tym przedziale lat, masz już konkretną księgę do sprawdzenia. Nie masz jeszcze potwierdzenia, że zapisano w niej szukaną osobę.

To różnica między „moja rodzina była z Mazur” a wskazaniem materiału, od którego można zacząć.

Jest opis, ale gdzie skan?

PRADZIAD zawiera opisy materiałów, nie skany. Instrukcja serwisu wskazuje przejście przez sygnaturę do zespołu i jego listy jednostek, gdzie podawana jest liczba skanów.[1] Brak obrazu w jednym wyniku nie rozstrzyga więc, czy dokument zachował się w archiwum.

Dla ksiąg EZA archiwum wskazuje portal ARCHION. Według jego zasad katalog można przeglądać bezpłatnie, natomiast oglądanie skanów wymaga płatnej rejestracji. EZA zaznacza też, że nie ma jednego ogólnego indeksu nazwisk dla wszystkich swoich ksiąg.[3] Nie zakładaj zatem, że samo wpisanie nazwiska przeszuka ich pełną treść.

Kiedy napisać do archiwum?

Gdy ustalisz trop, ale nie możesz odnaleźć właściwej księgi lub zapisu, przygotuj krótkie zapytanie. Archiwum Państwowe w Olsztynie prosi przy kwerendzie genealogicznej o daty i miejsca urodzenia, ślubu oraz zgonu; poszukuje w swoim zasobie, a usługi mają cennik.[4]

Prześlij to, co rzeczywiście wiesz. Nasz szablon: „Szukam zapisu dotyczącego [osoba, wydarzenie, przybliżony rok]. Miejscowość w posiadanym dokumencie brzmi [pełny zapis]. Czy odpowiednia księga znajduje się w Państwa zasobie? Proszę o informację o możliwości i koszcie poszukiwań”.

Dołącz znaleziony opis lub sygnaturę. Wspomnienie rodzinne oznacz jako wspomnienie. Nie wysyłaj zapytania o księgę EZA do Olsztyna tylko dlatego, że dotyczy Mazur — kieruj je do instytucji wskazanej w opisie.

Sprawdzone ze źródłami 2026-11-06 (Odczyt instrukcji Szukaj w Archiwach, katalogu i zasad EZA oraz strony AP Olsztyn; bez odczytu ksiąg i kwerendy osoby).